COVID-19 İhracatı Nasıl Etkiledi?

Yayınlanma Tarihi: 25 Mart 2020


COVID-19 sağlığın yanı sıra küresel ticareti de tehdit etmeye devam ediyor. Birçok ülkenin salgın karşısında çeşitli tedbirleri hayata geçirmesi nedeniyle dünya ticaretinde bir gerileme yaşanması bekleniyor.

Ülkelerin salgın kapsamında uyguladıkları karantina uygulamaları, fabrikaların üretime ara vermesi ve eşyaların taşındığı sınır kontrollerinin artması gibi nedenlerle birçok ülkede olduğu gibi ülkemizin de dış ticaretini etkilemeye başladı.

Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan 2020 yılı Mart ayı verilerine baktığımızda; ihracatın geçen yılın aynı ayına göre % 17,81 oranında azalarak 13 milyar 426 milyon dolar olarak gerçekleştiğini görüyoruz. 2020 yılı Mart ayı verileri ışığında ithalat ise bir önceki yıla nazaran % 3,13 oranında artarak 18 milyar 821 milyon dolar olarak gerçekleşti.

2020 yılı dış ticaret hacmi, % 6,76 azalarak 32 milyar 247 milyon dolar olarak gerçekleşirken, ihracatın ithalatı karşılama oranı ise %71,3 seviyesinde gerçekleşti.

Rakamlar Ne Diyor?

İhracatımızdaki azalışın temel nedenlerine bakacak olursak, ticaret yapmış olduğumuz ülkelerd COVID-19 nedeniyle uygulamış olduğu kısıtlayıcı tedbirler yanı sıra virüs nedeniyle yaşanan talep daralmasının önemli bir etkisi olduğunu belirtebiliriz.

Sıra No

 

Ülke Adı

Mart

2019

2020

Fark

Değ. (%)

1

Irak

885

490

-395

-44,6

2

İtalya

885

541

-343

-38,8

3

İspanya

816

507

-309

-37,9

4

Almanya

1.518

1.283

-236

-15,5

5

Fransa

715

492

-222

-31,1

6

İran

236

48

-188

-79,8

7

Katar

204

90

-113

-55,6

8

Malta

132

20

-112

-84,9

9

BAE

329

224

-106

-32,1

10

İngiltere

900

802

-98

-10,9

Liste Toplamı

6.619

4.497

-2.122,67

-32,1

Genel Toplam

16.336

13.426

-2.909,66

-17,8


Kaynak: Ticaret Bakanlığı


Zira ihracatımızın önemli bir kısmı Kıta Avrupa’sına yapılmakta ve salgından etkilenen ülkelere yapmış olduğumuz ihracatta önemli azalmalar yaşanıyor. Salgının en fazla etkilediği ülkelerin başında olan İtalya’ya yapılan ihracatta bir önceki yıla göre % 38 oranında bir düşüş yaşandı. Benzer durum İspanya’ya yapılan ihracatlar için de söylenebilir.

Diğer yandan, COVID-19’dan olumsuz etkilenen komşumuz Irak ve İran’a yapılan ihracatımız da dramatik bir şekilde düşüş göstermiştir.

Gelecekte Bizi Neler Bekliyor?

İhraç ürünlerimiz açısından en önemli pazar şüphesiz Avrupa Birliği. Avrupa Birliği’ni komşu ülkelerimiz İran ve Irak takip ediyor.

Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin COVID-19 ile mücadele kapsamında gelecekte uygulaması muhtemel kısıtlama veya yasaklamaların ihracatımızı olumsuz yönde etkileceyeceğini değerlendiriyoruz. Benzer durumun İran ve Irak ile olan ticaret için de geçerli olduğunu söylemek hatalı bir yorum olmaz.

Diğer yandan, özellikle kara yolu ile yapılan ihracatlarda eşyaların geçiş güzerahındaki ülkelerin uygulayacağı kısıtlamaların ekstra gecikmelere neden olabileceği bu durumun da ihracatı olumsuz etkileyebileceğini söyleyebiliriz.

Özetle, COVID-19 ile ihracat artışımız arasında ters bir orantı söz konusu olacak. 

Hakan Uçak
Direktör, Gümrük ve Dış Ticaret Hizmetleri
hucak@kpmg.com