Sign In
KPMG VERGİ / Yayınlar / Mali Bültenler / MaliBultenDetay

 

​​​​ ​​
2016/6 6677 Sayılı Kanun Sonrasında FATCA Anlaşması’nın Getirdikleri
16.3.2016

Özet: Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri Arasındaki FATCA Anlaşması 16 Mart 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Açıklamalar

2010 yılında ABD’de vergi gelirlerinin artırılabilmesi ve Amerikan vatandaşlarının uluslararası alanda beyan dışı bıraktıkları gelirlerinin tespit edilebilmesi amacıyla “Yabancı Hesapların Vergi Uyumu Yasası”, kısaca FATCA olarak anılan düzenleme, ABD Maliye Bakanlığı (IRS) tarafından yürürlüğe konmuştu.

Bu amaçla uygulamada farklı ülke politikaları ve hukuk sistemleri düşünülerek iki farklı anlaşma modeli geliştirilmiş, bunlar aracılığıyla ülkeler arasında vergi kayıp ve kaçağına ilişkin etkili bir şekilde mücadele edilmesi amaçlanmış ve söz konusu model anlaşmaları imzalayan ülkeler arasındaki bilgi değişimine ilişkin işbirliğinin güçlendirilmesi hedeflenmişti. Buna göre; daha kolay uygulanabilir bir seçim olan Model-1 Anlaşması; taraf devletler arasında otomatik bilgi değişimini öngörmekteyken, Model-2 Anlaşması ise ülkelerdeki finansal kuruluşların doğrudan IRS ile bilgi değişimi yapmalarına imkân tanımaktadır.

ABD ile Türkiye arasında imzalanan Model 1 Anlaşması, iki ülke arasında 28.03.1996 tarihinde imzalanan ÇVÖA’nın 26’ncı maddesi ile “vergilendirme amaçlı bilgi değişimi” konusunda verilen yetkiye dayandırılarak, finansal kuruluşlardaki ABD mukimi hesap sahiplerinin (veya ABD bulgusu içerenlerin) bilgileri ile ABD mukimi finansal kuruluşlardaki Türkiye mukimi hesap sahiplerinin bilgilerinin “karşılıklılık” esasında düzenli olarak “bilgi değişimi” yolu ile paylaşımını esas almaktadır. Türkçe ve İngilizce olarak; her iki metin de aynı derecede geçerli olmak üzere 29 Temmuz 2015 tarihinde düzenlenerek TBMM’ye sunulmuştur.

Bültenimizin de konusunu oluşturan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti Arasında Genişletilmiş Bilgi Değişimi Yoluyla Uluslararası Vergi Uyumunun Artırılması Anlaşması ve Eki Mutabakat Zaptının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun” 16 Mart 2016 tarih ve 29655 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, aşağıda özetlenen 29 Temmuz 2015 tarihinde imzalanan Model 1 Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulmuştur.

Ancak, Anlaşma’nın yürürlüğe girmesi için, ABD ile imzalanan hükümetler arası Anlaşma'nın 10. maddesinin 1. fıkrası uyarınca Türkiye’nin gerekli iç işlemlerini tamamladığını yazılı olarak bildirmesi gerekmekte olup, kanun hükümlerinin yürürlüğü açısından da Bakanlar Kurulu’nun yetkili kılındığını belirtmek isteriz.

FATCA hükümlerini kısaca özetlersek;

Anlaşma'nın 1. maddesinde FATCA sürecinde yer alan finansal kuruluş, saklama kuruluşu, mevduat kuruluşu, bildirimi zorunlu hesaplar, katılımcı olmayan finansal kuruluşlar gibi önemli tanımlar belirlenmektedir. Bildirimi zorunlu hesaplardan temin edilecek ve değiştirilecek bilgilerin detaylarına 2. maddede yer verilmekte olup; bilgi değişiminin zamanı ve şekli 3. madde ile açıklanarak, bilgilerin 2014 takvim yılı ve takip eden tüm yıllara ilişkin olarak sağlanacağı belirtilmektedir. 

Bu noktada, söz konusu maddede her ne kadar bilginin ilgili olduğu takvim yılının sona ermesini müteakip dokuz ay içinde değişime tabi tutulacağı ifade edilse de; ilk uygulamada, Mutabakat zaptının 2. maddesine istinaden Anlaşma’nın yürürlüğe girmesi için Türkiye'nin 30 Eylül 2015 tarihinden önce (9 aylık süreye tekabül etmektedir) yapması gereken bildirimi yerine getiremeyeceğini ABD Hazinesi’ne bildirmiş olması nedeniyle, Türk Finansal Kuruluşları 30 Eylül 2016 tarihine kadar uyumlu olarak değerlendirilmeye devam edilecek ve stopaja tabi tutulmayacaktır. 

Diğer yandan, Anlaşma’nın hüküm ifade etmeye başlamasını müteakiben Anlaşma 30 Eylül 2015 tarihine kadar yürürlüğe girmiş olsaydı bildirilmesi gerekecek olan her türlü bilginin, 30 Eylül 2016 tarihinde bildirime tabi her türlü bilgi ile birlikte bu tarihe kadar iki ülke arasında değişime tabi tutulması gerekmektedir.

Öte yandan, Anlaşma’nın 4. maddesinde​ Bildirim Yapan Türk Finansal Kuruluşlarına;

  • ABD kaynaklı hesapların belirlenmesi,

  • Bu bilgilerin Türk Yetkili makamlarına bildirilmesi,

  • IRS internet sayfasında FATCA kaydının oluşturması,

  • En önemlisi Katılımcı Olmayan Kuruluşlara yaptığı herhangi bir ABD Kaynaklı Stopaja tabi ödemeden (FDAP) %30 oranında kesinti yapması gibi,

bir takım kuralları sağlaması durumunda uyumlu sayılacağı ve bu açıdan stopaja tabi tutulmayacağı hükmedilmektedir.

FATCA Anlaşması’nın 5. maddesinde, Anlaşma kapsamındaki uyumsuzluklar, “küçük ve idari hatalar” ve “ciddi uyumsuzluk” olarak tanımlanmakta olup, bu kapsamda öncelikli olarak doğru bilgi değişimi sağlamak için iç mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir. Ciddi uyumsuzluk bildirimlerinden 18 ay içerisinde yaptırım uygulamalarının başlayacağı ifade edilmektedir.

Söz konusu Anlaşma’nın geri kalan maddelerinde ülkelerin taahhütleri, Anlaşma’nın uygulamaya yönelik ekleri ve süresi düzenlenmiştir.

Son olarak ülkelerarası Anlaşma’nın iki adet eki bulunmakta olup, EK 1 ile “bildirimi zorunlu ABD hesaplarının tespiti” (due diligence) ile “katılımcı olmayan kuruluşlarca tutulan hesapların tespiti” için yöntemlere ilişkin detaylar belirlenmiştir.

EK 2’de ise finansal hesaplar tanımından muaf tutulan lehdar ve kurum kavramları açıklanmıştır.

Bültenimizde yer alan konularla ilgili sorularınız için lütfen bizimle temasa geçiniz.

Saygılarımızla,


Konuya İlişkin diğer KPMG Vergi Yayınlarımız
 
KPMG Vergi Duyuru


FATCA Anlaşması ve Eki Mutabakat Zaptının Onaylanmasının Uygun Bulunmasına Dair Kanun Yayımlandı (16.03.2016)​

KPMG Vergi BLOG